Verslag Groenvisie in Vogelvlucht 19

Op 9 april was in Het Groene Huis de 19^e avond Groenvisie in Vogelvlucht in Het Groene Huis. Inwoners en ambtenaren gingen met elkaar in gesprek over de uitvoeringsagenda voor 2026 - 2029 van het Omgevingsprogramma Groen-Blauw 2040, het vergroenen van tuinen en de toolbox om de 33 gidssoorten van Amersfoort in de spotlight te zetten. Hieronder delen we de drie presentaties met de belangrijkste punten uit de tafelgesprekken.
Aan het begin van de avond zijn vragen gesteld over de tijdelijke omgevingsvergunning voor de luchthal bij MIA aan de Schothorsterlaan. Zoals toegezegd delen we hier de link naar de bestuurlijke informatie over dit onderwerp. Die bestaat uit de raadsinformatiebrief , de tijdelijke omgevingsvergunning met daarin de regels waaraan de aanvrager zich bij het uitvoeren van de werkzaamheden moet houden en de informatie over de bezwaarprocedure, en de algemene reactienota te lezen.

Klik op de titel van de onderwerpen hieronder om snel naar de presentaties en de reacties daarop te gaan:

1. Uitvoeringsagenda 2026 - 2029 voor het omgevingsprogramma Groen-Blauw
2. Van versteende naar levende tuinen met het Netwerk Amersfoort Rainproof
3. Toolbox 33 gidssoorten in de spotlight door Brigit Kuypers van Het Groene Huis

1. De uitvoeringsagenda 2026 - 2029 voor het Omgevingsprogramma Groen Blauw 2040 van de gemeente Amersfoort

Janneke Koekoek van de gemeente Amersfoort begon haar presentatie (pdf, 5,4 MB)van de uitvoeringsagenda met een uitleg over de beleidsachtergrond van deze uitvoeringsagenda. Die ligt in de omgevingsvisie Amersfoort waarin staat dat Amersfoort een groene stad wil zijn in een groene omgeving die water omarmt. Dit is verder uitgewerkt in het Omgevingsprogramma Groen-Blauw 2040 en het Deelomgevingsprogramma Biodiversiteit. 

Terugblik
Daarna liet zij aan de hand van een factsheet (pdf, 350kb)zien welke resultaten zijn met de acties die in de vorige uitvoeringsagenda stonden. Zij noemde een aantal highlights waaronder de weggeefacties voor bomen, de onttegeling van de openbare ruimte (steenbreek), de tegeltaxi, de activiteiten van Amersfoort Rainproof en de bijeenkomsten in het Groene Huis. Ze vertelde dat we langzaam een trend zien naar minder verharding (min 2% t.o.v. 2023), meer stadsgroen (+3% t.o.v. 2020), meer extensief gras (+4% t.o.v. 2023). Daarover zei Janneke: "Het areaal openbare ruimte kun je zien als een grote mammoet tanker, die heel langzaam bijgestuurd kan worden. Het is zaak om de koers vast te houden."

Vooruitblik
Tot slot gaf Janneke Koekoek een korte vooruitblik op de uitvoeringsagenda 2026– 2029. Daarin staan de activiteiten die de gemeente de komende jaren op wil gaan pakken. De activiteiten voor de jaren 2026-2027 zijn het meest concreet uitgewerkt. Janneke Koekoek gaf aan dat de middelen vanaf 2027 nog onzeker zijn. Die zijn afhankelijk van afspraken in het nieuwe coalitieakkoord. Sommige projecten zijn daarom onzeker. Die zijn in de uitvoeringsagenda duidelijk gemarkeerd. De activiteiten zijn verdeeld over vijf sporen:

1. Beleid, onderzoek en monitoring  
2. Uitvoering van projecten in de openbare ruimte  
3. Uitvoering deelomgevingsprogramma Biodiversiteit  
4. Voor de stad: acties en publiekscommunicatie  
5. Samen met de stad: participatie en educatie  

Tijdens de presentatie werd een aantal highlights toegelicht. daarbij legde Janneke Koekoek ook de link met de presentatie van Amersfoort Rainproof en van Brigit Kuypers over de toolbox 33 gidssoorten in de picture.

In gesprek
Na de pauze gingen Janneke Koekoek en haar collega Hilde Goedegebuure in gesprek met de aanwezigen over de vraag hoe de gemeente het beste bewonersinitiatieven en zelfbeheerders kunnen ondersteunen. Als belangrijkste werd genoemd dat bewoners en zelfbeheerders graag in contact komen met elkaar, voor bijvoorbeeld:

• Informatie over welke goed aanslaan in een boomspiegel, hoe kies ik de juiste soorten? Kijk alvast eens op Vergroen een boomspiegel | Amersfoort Rainproof of  Plantkiezer Amersfoort
• Uitwisselen van stekjes, gebruik maken van plantenkastjes
• Hoe ga je om met auto’s die er zomaar doorheen rijden en honden die in je perkje poepen.
• Strak of natuurlijk: wat zijn goede voorbeelden?
• Hoe kun je de straat het beste mobiliseren zodat je het meer samen doet en van elkaars talenten gebruik kunt maken.
• Mooie voorbeelden zijn genoemd, zoals de Piet Mondriaanlaan, Everhart Meysterslaan en Bisschopsweg.
• Zijn er regels voor zelfbeheer en wat je in de perk mag planten? En waar vinden we die? Jazeker! Zelf openbaar groen beheren | Gemeente Amersfoort
• Is er rondom de nieuwe transformatorhuisjes ook ruimte voor vergroening, nestgelegenheid voor vleermuizen of zelfbeheer?

We willen dit jaar graag een bijeenkomst voorbereiden voor zelfbeheerders. We nemen deze vragen en suggesties mee.   

Op de agenda
Ook konden de aanwezigen op een lijst aangeven  welke onderwerpen zij graag een keer terug zouden zien bij een groenvisie in vogelvlucht avond. De zes meest genoemde onderwerpen:

1. Aanleg groene, recreatieve ruimte en leefgebieden voor dieren
2. Uitbreiden van leefgebied voor planten en dieren in en om de stad
3. Behouden en beschermen van (ecologisch waardevol) bestaand groen
4. Aanleg nieuwe en verbetering van bestaande faunapassages
5. Versterken groene netwerk
6. Participatie over het omgevingsprogramma 

2. Van versteende naar levende tuinen met het netwerk Amersfoort Rainproof

Frederike van der Kooij gaf namens Amersfoort Rainproof een presentatie (pdf, 1,7MB)over het netwerk en hun inzet voor het ontstenen en vergroenen van tuinen in Amersfoort. Amersfoort Rainproof is een netwerk van bewoners, groene organisaties, gemeente Amersfoort en waterschap Vallei & Veluwe.  Ze besprak de missie, visie en aanpak om bewoners met tuinen op een praktische manier te informeren over wat zij kunnen doen om klaar te zijn voor de toekomst. Amersfoort Rainproof wil de tuinen in Amersfoort gezond en leefbaar maken voor al het leven in de stad. Amersfoort. Dit doen zij door laagdrempelige kennisoverdracht en het geven van budgetvriendelijke, praktische adviezen, waarmee bewoners van Amersfoort in staat gesteld en gemobiliseerd worden om hun tuin klimaatbestendig te maken. Ze vertelde ook dat het netwerk de komende jaren in de hele gemeente actief blijft en telkens een focuswijk kiest die extra aandacht krijgt. Nu is dat Kruiskamp, omdat daar veel ontsteend wordt in de openbare ruimte.

Na de pauze voerde het team van Amersfoort Rainproof vooral 1‑op‑1-gesprekken met bezoekers van de avond. Dat leverde nuttige inzichten en mogelijke samenwerkingsverbanden op. Zo waren er mensen die de wijk Kruiskamp al goed kenden en anderen die hulp aanbieden wanneer Liendert de volgende focuswijk wordt. Ook zijn er nieuwe ambassadeurs gevonden die hun buurtgenoten willen helpen hun tuin te vergroenen. Het netwerk was blij met de aandacht, input en enthousiasme!

Mensen en organisaties die ook willen meedoen of meedenken met Amersfoort Rainproof zijn welkom! Neem daarvoor contact op met het kernteam van Amersfoort Rainproof.

3. Toolbox 33 gidssoorten in de spotlight

Brigit Kuypers van Het Groene Huis van de gemeente Amersfoort gaf een presentatie (pdf, 6MB) over de toolbox die gebruikt kan worden om de 33 gidssoorten van Amersfoort in de spotlight te zetten. De gemeente koos die 33 gidssoorten als een kompas om te komen tot een basiskwaliteit natuur in heel Amersfoort. Iedereen die een stuk of stukje van Amersfoort anders gaat inrichten of beheert kan de gidssoorten en onderdelen van de toolbox gebruiken. Zij kunnen daarmee bepalen wat zij moeten doen om weer meer geschikte leefgebieden te maken voor de planten en dieren die passen bij het landschap in en om Amersfoort en zo de biodiversiteit te vergroten. Ook de mensen die anderen willen stimuleren en moriveren omdat te doen, kan gebruik maken van de gidssoorten en van de toolbox. Al twee keer eerder spraken we elkaar tijdens een avond Groenvisie in Vogelvlucht over deze toolbox. Met die input is een aantal mooie producten en ideeën ontwikkeld. Inmiddels bestaat de toolbox uit: 

• Producten op de site van Het Groene Huis Amersfoortse Gidssoorten | Het Groene Huis Amersfoort 
• Fysieke materialen: te leen en om te houden
• Een basispresentatie
• Op maat gemaakte producten
• Spelletjes, kunst en verbeelding

Voor Brigit de producten liet zien, nam ze de aanwezigen mee in de achtergrond van het werken met gidssoorten en de basiskwaliteit natuur waarvoor zij als kompas kunnen dienen. Want dit is een nieuwe aanpak waarmee de gemeente gaat werken om een natuurinclusieve stad met een vergrote en robuuste biodiversiteit te worden. Dit zijn twee lastige begrippen. Om mensen hiervoor in beweging te krijgen is het belangrijk ze eenvoudig uit te leggen en mensen concrete handelingsperspectieven te bieden. En het is belangrijk de juiste toon te vinden. In haar presentatie gaf Brigit hiervoor een voorzet. Daarbij liet ze afbeeldingen en stukken tekst zien die ook terug gaan komen in de basispresentatie uit de toolbox. 

In het tweede deel van de avond zijn ervaringen uitgewisseld over de toolbox, tips en tops om de toolbox te verbeteren en zijn ideeën voor nieuwe producten uitgewisseld:

• De platen die door Jeroen Helmer zijn gemaakt spreken tot de verbeelding. 
  Ze zijn al gebruikt tijdens excursies en spreken mensen dan aan. Het is nog wel afwachten wat andere gidsen met de platen gaan doen: geven ze hen ook genoeg houvast
• Mooi dat de infobladen zo concreet zijn en de vertaling in een paspoort, beschrijving van leefwijze en tips wat we als mensen voor deze dieren kunnen doen spreekt ook aan: fijn als het concreet wordt. Gebruim de zin: wat vraagt de egel van ons?
• Verwerking in een praatplaat of bord per gebied zou mooi zijn. Daar is ook belangstelling voor. Misschien dat eerst met een ecoloog, evt een stadsecoloog of een vrijwillige natuurkenner, te kijken welke gidssoorten passend zijn en welke maatregelen genomen kunnen worden. In overleg met Het Groene Huis kan dan een plaat op maat worden  gemaakt. Als er eenmaal goede basisillustraties en basisteksten zijn dan hoeft dat niet heel ingewikkeld te zijn.  
• Het zou goed zijn om bij de presentatie van de dieren ook kort te benoemen wat de ecologische meerwaarde van die soort is. Hiervoor is al ooit een eerste tekst geschreven door Gideon Vreeman die als basis kan dienen
• Steeds goed om te bedenken bij welke uitingen we wel en geen namen zetten. Denk bijvoorbeeld aan de huisjes met gidssoorten. Daar kan het helpend zijn de namen te noemen. Dat zijn er een paar en dat kunnen ze onthouden en thuis nazoeken. Bij de platen van Jeroen Helmer waar heel veel dieren op staan, lijkt het minder belangrijk. 
• maak een interactieve versie van de platen
• een bordspel of leskist voor volwassenen

Organisaties die met de gidssoorten aan de slag willen kunnen contact opnemen met Brigit Kuypers via groenestad@amersfoort.nl .