U bent hier

Natuuracademie: minicursus Gallen

Datum: 
woensdag 11 september 2019 - 19:30 tot 21:30
Locatie: 
Het Groene Huis
Adres: 
Schothorsterlaan 21, 3822 NA Amersfoort
Prijs: 
15,- (5,00 korting voor leden IVN/ KNNV afd Amersfoort)

Minicursus ‘Gallen en mineerders, woekeringen en vraatsporen’

“Aan de vruchten kent men de boom.” Maar dit spreekwoord gaat lang niet altijd op. Eiken produceren niet alleen eikels, vaak ook galappeltjes, besjes, ananasjes, walnoten of knikkers. Al deze vreemde vergroeiingen zijn te danken aan galwespen, die de groei van bladeren of knoppen in de war sturen.

Bij gallen gaat het om soortkarakteristieke woekeringen die door allerlei beestjes worden veroorzaakt. Het kenmerk van galvormers is dat ze de groei van hun gastheer in de war sturen, zodat de plant vreemde knobbeltjes, knikkers, heksenbezems of andere woekeringen gaat maken. In zulke vergroeiingen bivakkeren vaak wespenlarven of muggenlarven, maar er zijn ook bladluizen, rupsen, mijten en schimmels die gallen veroorzaken.

Het is in veel gevallen niet zo moeilijk om de identiteit van de ‘boosdoener’ vast te stellen. Want aan de vorm van de gal kun je zien wie erin woont. Het is doorgaans gemakkelijker om de gallen uit elkaar te houden dan de galveroorzakers. Want het komt voor dat galwespen die sterk op elkaar lijken, totaal verschillende vergroeiingen veroorzaken. De minicursus behandelt enkele tientallen gallen op bomen omdat die in het najaar gemakkelijk zijn te vinden.

Vrijwel iedere plant krijgt vroeg of laat te maken met galvormers en mineerders. Mineerders maken duidelijke vraatsporen in bladeren en deze vraatsporen zijn vrijwel altijd karakteristiek voor de desbetreffende bladeters. Als je weet om welke plant het gaat, dan is het niet zo moeilijk om de naam van de bijbehorende mineerder te achterhalen.

Tijdens de theorieavond leren we werken met het 'Gallenboek' van W.M. Docters van Leeuwen dat een overzicht geeft van alle vijftienhonderd verschillende gallen die in Nederland zijn aangetroffen. Tegelijk leren we werken met de website www.bladmineerders.nl, waarop alle mineerders zijn terug te vinden. Tijdens de excursie gaan we op landgoed Schothorst op zoek naar gallen op bomen, kruiden en paddenstoelen, terwijl we meteen uitkijken naar vraatsporen van mineerders.

Docent: Kees de Heer (auteur van het boekje ‘Gallen in beeld’)

 

Aanmelden verplicht: cnme@amersfoort.nl